Bebek Gelişimi: 11. Ay 1. Hafta

3 dakikalık okumaSon güncelleme: İlk yayın:

Babasının yanağını öptüğü gülen bebek
Bebek gelişimi yolculuğu

11. Ay 1. Hafta · 11. ay

Tümünü gör →

Bebeğiniz yaklaşık 11 aylık ve sözcüklerle tanışmasının en heyecanlı dönemine giriyor. Bu hafta bebeğinizin ilk anlamlı kelimelerini, basit istekleri anlamasını ve onunla karşılıklı "sohbet" ederek bu gelişimi nasıl destekleyebileceğinizi konuşuyoruz.

Bu dönemde bebeğinizde neler oluyor?

Bu yaşlarda bazı bebekler "anne", "baba" ya da "mama" gibi ilk kelimelerini doğru kişi ve nesne için kullanmaya başlar. Kimi bebek "hav hav" gibi bir hayvan sesini ya da "da" gibi kısaltılmış bir kelimeyi hep aynı şey için söyler; bunlar da birer kelime sayılır. Birçok bebek ise ilk anlamlı kelimesini 1 yaş civarında ya da birkaç ay sonra söyler. Kelime sayısından çok, bebeğinizin sesleri iletişim kurmak için kullanması önemlidir.

Anlama tarafında ise gelişim daha da belirgin. Bebeğiniz sesleri ve tonlamaları taklit edebilir. "Topu getir", "Kaşığı al" gibi tek adımlı basit istekleri, özellikle el hareketiyle birlikte söylendiğinde anlayabilir. "Nerede?" diye sorduğunuzda tanıdık bir kişiye ya da nesneye bakabilir. "Hayır" dendiğinde bir an durabilir; ama bunu uygulayıp uygulamamak hâlâ onun gelişim düzeyine bağlıdır.

İletişimde jestler de büyük rol oynar: istediğini işaret etmek, "bay bay" diye el sallamak, başını sallayarak "hayır" demek. Bu jestler konuşmanın temelini oluşturur.

Bu yaşın diğer tipik becerileri:

  • Hareket: Çoğu bebek tutunarak dolaşır, bazıları kısa süre desteksiz durur ya da ilk adımlarını atar.
  • El becerileri: Kıstırarak tutar, nesneleri kaba koyup çıkarır, kitap sayfalarını çevirmeye çalışır.
  • Sosyal gelişim: El çırpma, ce-e gibi oyunları başlatır, sizin tepkinizi bekler.

Her bebek kendi hızında gelişir; dil gelişimi özellikle bebekten bebeğe çok farklıdır.

Bebeğinizle neler yapabilirsiniz?

  • İstekli bir dinleyici olun: Bebeğiniz sesler çıkardığında ona dönün, göz teması kurun ve cevap verin. Bu, konuşmanın karşılıklı bir şey olduğunu öğretir.
  • Tek adımlı istekler kullanın: Uzun cümleler yerine "Topu ver" gibi kısa isteklerde bulunun ve elinizle gösterin. Yaptığında sevincinizi belli edin.
  • Kelimeyi genişletin: "Mama" dediğinde "Evet, mama istiyorsun, işte yoğurdun" diyerek kelimesine bir iki sözcük ekleyin.
  • Hafıza oyunları oynayın: El çırpma oyunları, ce-e ve saklanan oyuncağı bulma oyunları hem hafızasını hem dilini destekler.
  • Şarkı söyleyin: Tekrarlayan sözleri olan basit şarkılar ve tekerlemeler yeni kelimeleri öğrenmenin keyifli bir yoludur.
  • Her gün kitap okuyun: Kısa da olsa düzenli kitap saatleri kelime dağarcığını zenginleştirir.

Beslenme, uyku ve bakım

Bebeğiniz anne sütüne devam ederken öğünlerde aile yemeklerinin tuzsuz ve uygun kıvamdaki hallerini yiyebilir. Yemek zamanı da bir dil fırsatıdır: "Daha ister misin?", "Bitti" gibi kısa ifadeleri her öğünde tekrarlayın. Yemeklere tuz ve şeker eklemeyin; bal 1 yaştan önce hiç verilmez. İnek sütü 1 yaşından önce ana içecek olarak verilmez. Bütün üzüm, kuruyemiş ve sert parçalar boğulma riski taşır.

Bebeğinizi sırt üstü, sert ve düz bir yatakta, yastık, yorgan ve oyuncak olmadan uyutun; aynı odada ama ayrı yatakta uyumanız önerilir. Uyku öncesi aynı sırayla yapılan banyo, kitap ve ninni gibi bir rutin hem uykuya hem dile katkı sağlar.

D vitamini ve demir desteğini doktorunuzun ya da aile hekiminizin önerdiği şekilde sürdürün; aşılarını Sağlık Bakanlığı aşı takvimine göre yaptırın. 18 aydan önce görüntülü görüşmeler dışında ekran önerilmez; arka planda açık kalan televizyon bile sizinle konuşma süresini azaltabilir. Hareketli bebeğiniz için prizleri kapatın, merdivenlere kapı koyun ve küçük parçaları ortadan kaldırın.

Ne zaman doktora başvurmalısınız?

  • Nefes almakta zorlanıyorsa, beslenmeyi reddediyorsa ya da sıvı kaybı belirtileri varsa.
  • Ateşle birlikte aşırı uykulu ya da uyandırılması zor ise.
  • Seslere ya da adına tepki vermiyorsa, işitmesinin değerlendirilmesi için çocuk doktorunuzla konuşun.
  • Bu yaşlarda hiç hece tekrarı yapmıyorsa, işaret etme ya da el sallama gibi jestler kullanmıyorsa, desteksiz oturamıyorsa çocuk doktorunuzla konuşun.
  • Önceden söylediği heceleri ya da kazandığı becerileri kaybediyorsa çocuk doktorunuzla konuşun.

Sık sorulan sorular

11 aylık bebek konuşmuyorsa endişelenmeli miyim?

Bu yaşta anlamlı kelime söylememek sık görülür. Önemli olan seslere tepki vermesi, hece tekrarları yapması, işaret etmesi ve sizinle iletişim kurmaya çalışmasıdır. Bunlar varsa genellikle gelişim yolundadır. Bu belirtiler yoksa ya da aklınıza takılan bir şey varsa çocuk doktorunuzla konuşun.

Bebeğim söylediklerimi anlıyor mu?

Muhtemelen tahmin ettiğinizden fazlasını anlıyor. Adını, sık duyduğu kelimeleri ve el hareketiyle desteklenen basit istekleri çoğu bebek bu yaşlarda anlamaya başlar. Söylediklerinize bakışlarıyla ya da hareketleriyle karşılık verdiğini fark edebilirsiniz.

İki dil konuşulan evde dil gelişimi gecikir mi?

İki dille büyümek bebeğin kafasını karıştırmaz. Her iki dili de duyan bebekler dilleri kendi hızlarında öğrenir. Her ebeveynin kendini en rahat ifade ettiği dilde bol bol konuşması önerilir.

Bu yazı Dünya Sağlık Örgütü (WHO), T.C. Sağlık Bakanlığı ve Amerikan Pediatri Akademisi'nin (AAP) genel önerileri dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Bebek gelişimi yolculuğu

11. Ay 1. Hafta · 11. ay

Tümünü gör →

Çerez tercihleri

Tercihinizi istediğiniz zaman sayfanın altındaki “Çerez tercihleri” bağlantısından değiştirebilirsiniz.

ZorunluSitenin güvenli çalışması, araçlara girdiğiniz bilgilerin yalnızca sizin cihazınızda saklanması ve bu tercihin hatırlanması için gereklidir.
Her zaman açık
Çerez ve gizlilik politikası