Bebeğim Kolik mi?

Bebeğiniz her akşam aynı saatlerde saatlerce ağlıyor, ne yaparsanız yapın susmuyor mu? Bu tablo çoğu zaman kolik olarak adlandırılır. Kolik ebeveynleri çok yorar ve çaresiz hissettirebilir, ama iyi haber şu: Kolik çoğu bebekte zamanla kendiliğinden azalır. Bu yazıda koliği nasıl tanıyacağınızı, bebeğinizi nasıl sakinleştirebileceğinizi ve kendinize nasıl destek olacağınızı anlatıyoruz.
Kolik nedir?
Kolik, sağlıklı ve iyi beslenen bir bebeğin, belirgin bir nedeni olmadan uzun süreler boyunca ağlamasıdır. Sık kullanılan bir tanım “üçler kuralı”dır: günde 3 saatten fazla, haftada 3 günden fazla ve en az 3 hafta süren ağlama.
Kolik genellikle bebek 2–3 haftalıkken başlar, 6. hafta civarında en yoğun hâline ulaşır ve çoğu bebekte 3–4 aylık olduğunda belirgin şekilde azalır.
Tüm bebekler ağlar; ağlama, açlığı, yorgunluğu, ıslak bezi ya da yakınlık ihtiyacını anlatmanın yoludur. Kolikten söz edebilmek için bu temel ihtiyaçların karşılanmasına rağmen ağlamanın sürmesi ve bebeğin ağlama dışında sağlıklı görünmesi gerekir. Bu nedenle bebeğinizin ağlamasının kolik olup olmadığına karar vermeden önce doktorunuzun onu muayene etmesi, başka nedenleri dışlamak açısından önemlidir.
Kolik belirtileri
- Çoğunlukla akşamüstü ya da akşam saatlerinde başlayan, yoğun ve tiz ağlama
- Kucağa alma ve beslemeyle kolayca geçmeyen ağlama nöbetleri
- Ağlarken yüzün kızarması, bacakların karna çekilmesi, yumrukların sıkılması
- Ağlama nöbetleri arasında bebeğin iyi beslenmesi ve normal görünmesi
Koliğin nedeni nedir?
Koliğin kesin nedeni bilinmemektedir. Sindirim sisteminin olgunlaşması, bağırsak florası, gaz ve bebeğin uyaranlara duyarlılığı gibi pek çok etkenin rol oynadığı düşünülmektedir. Kolik, ebeveynlerin yanlış bir şey yapmasından kaynaklanmaz.
Bebeğinizi nasıl sakinleştirebilirsiniz?
Her bebek farklıdır; birkaç yöntemi deneyip bebeğinize iyi geleni bulabilirsiniz:
- Kucağınızda tutun ve hafifçe sallayın. Bebeği göğsünüze yaslayarak yürümek ya da ana kucağında yavaşça sallamak rahatlatıcı olabilir.
- Beyaz gürültü: Sabit ve tekdüze sesler (fan, “şşşş” sesi) bebeğe anne karnını hatırlatabilir.
- Kundaklama: Bebeği kalçaları ve bacakları rahatça hareket edebilecek şekilde gevşek kundaklamak onu sakinleştirebilir. Kundaklı bebeği uyuturken her zaman sırt üstü yatırın; dönmeye başladığında kundaklamayı bırakın.
- Hareket: Bebek arabasıyla kısa bir yürüyüş ya da ana kucağı işe yarayabilir.
- Gazını çıkarın: Beslenme sırasında ve sonrasında bebeğinizi dik tutarak gazını çıkarmasına yardım edin.
- Uyaranları azaltın: Işığı kısın, sesi azaltın, ortamı sakinleştirin.
- Emzik: Emzik kullanmayı düşünüyorsanız bunu, emzirme düzeni oturmadan başlamamak üzere doktorunuzla konuşun.
- Ten tene temas: Bebeğinizi yalnızca bezle göğsünüze yatırıp üzerinizi bir örtüyle örtmek, kalp atışınızı ve sıcaklığınızı hissetmesini sağlayarak sakinleştirebilir.
- Bir ağlama günlüğü tutun: Ağlamanın başladığı saatleri, beslenme ve uyku zamanlarını birkaç gün not edin. Bu kayıtlar hem bir düzen fark etmenize hem de doktorunuzun durumu değerlendirmesine yardımcı olur.
Anne sütü alan bazı bebeklerde, annenin beslenmesinden inek sütü ürünlerinin bir süre çıkarılması önerilebilir. Herhangi bir destek ürünü kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışın. Bu tür değişiklikleri mutlaka doktorunuzla birlikte kararlaştırın.
Kendinize de iyi bakın
Saatlerce ağlayan bir bebekle ilgilenmek çok yorucudur ve öfke ya da çaresizlik hissetmeniz son derece insanidir. Bebeğinizin ağlamasını her zaman durduramayabilirsiniz; bu sizin iyi bir ebeveyn olmadığınız anlamına gelmez. Fırsat buldukça kısa da olsa dinlenmeye, düzenli yemeye ve sevdiklerinizle konuşmaya zaman ayırın.
- Eşiniz, aile büyükleri ya da güvendiğiniz biriyle nöbetleşin.
- Çok gerildiğinizi hissettiğinizde bebeğinizi beşiğine güvenli şekilde sırt üstü yatırın, birkaç dakikalığına odadan çıkıp sakinleşin.
- Bebeği asla sarsmayın. Sarsmak beyinde kalıcı ve hayatı tehdit eden hasara yol açabilir.
- Kendinizi çok çökkün hissediyorsanız doktorunuza ya da bir sağlık profesyoneline bunu söyleyin; destek almak güçsüzlük değildir.
Ne zaman doktora başvurmalısınız?
- Ağlamaya ateş, kusma, ishal ya da kakada kan eşlik ediyorsa
- Bebeğiniz iyi beslenmiyor ya da kilo almıyorsa
- Ağlaması çok tiz, inler gibi ya da her zamankinden çok farklıysa
- Bebeğiniz halsiz, uykulu ya da gevşek görünüyorsa
- Ağlama 4 aydan sonra da azalmadan sürüyorsa
- Kendinizi bebeğinize zarar verebilecekmiş gibi hissediyorsanız
Sık sorulan sorular
Kolik ne zaman geçer?
Çoğu bebekte kolik 3–4 aylıkken belirgin şekilde azalır ve kendiliğinden geçer.
Kolik bebeğe ilaç verilir mi?
Doktorunuz önermedikçe bebeğinize hiçbir ilaç ya da damla vermeyin.
Kolik bebeğin ileride sorun yaşamasına yol açar mı?
Hayır. Sağlıklı bebeklerde görülen kolik geçicidir ve bebeğin gelişimine kalıcı bir etkisi yoktur.
Ağladığında hemen kucağa almak bebeğimi şımartır mı?
Hayır. İlk aylarda bebeklerin ihtiyaçlarına hızlı ve sevgiyle karşılık vermek onları şımartmaz; aksine kendilerini güvende hissetmelerine yardımcı olur. Kucağa almak her zaman ağlamayı durdurmasa bile bebeğiniz yanında olduğunuzu hisseder.
Bu yazı Dünya Sağlık Örgütü (WHO), T.C. Sağlık Bakanlığı ve Amerikan Pediatri Akademisi'nin (AAP) ebeveynlere yönelik genel önerileri dikkate alınarak hazırlanmıştır.


