Bebek Gelişimi: 14. Ay 3. Hafta

3 dakikalık okumaSon güncelleme: İlk yayın:

Annesinin kucağındaki bebeği muayene eden güler yüzlü doktor
Bebek gelişimi yolculuğu

14. Ay 3. Hafta · 14. ay

Tümünü gör →

Çocuğunuz yaklaşık 14 aylık ve bu sıralar biraz huysuz, üstelik sık sık kulağını mı çekiştiriyor? Bu hafta küçük çocuklarda sık görülen orta kulak enfeksiyonunu, belirtilerini ve ne zaman doktora başvurmanız gerektiğini konuşuyoruz.

Bu dönemde bebeğinizde neler oluyor?

Orta kulak enfeksiyonu, kulak zarının arkasındaki boşlukta sıvı birikmesi ve iltihaplanmasıdır. Bebeklik ve erken çocukluk döneminde çok sık görülür; birçok çocuk 2–3 yaşına kadar en az bir kez kulak enfeksiyonu geçirir. Genellikle bir soğuk algınlığı ya da üst solunum yolu enfeksiyonunun ardından ortaya çıkar. Bu nedenle burun akıntısı ya da hapşırık birkaç gün sürdükten sonra çocuğun huzursuzlanması dikkat çekici olabilir.

Küçük çocukların daha kolay kulak enfeksiyonu geçirmesinin birkaç nedeni vardır. Bağışıklık sistemleri henüz gelişmektedir. Ayrıca orta kulağı boğaza bağlayan östaki borusu bu yaşta daha kısa ve daha yataydır; bu da sıvının boşalmasını zorlaştırır. Kreşe gitmek, evde sigara dumanına maruz kalmak, sırtüstü yatarken biberonla beslenmek ve uzun süre emzik kullanmak riski artırabilir. Anne sütüyle beslenmek ve aşıların zamanında yapılması ise koruyucu olabilir.

Bu yaşta çocuk ağrısını söyleyemediği için belirtileri davranışlarından anlarsınız: kulağını çekmek ya da ovuşturmak, her zamankinden huysuz olmak, özellikle yatarken artan ağlama, uyku bozukluğu, iştahsızlık, ateş ve bazen kulaktan akıntı. Kulak çekmek tek başına her zaman enfeksiyon anlamına gelmez; diş çıkarırken ya da yorgunken de görülebilir. Kesin tanı için doktorun kulağa bakması gerekir.

Bu yaşta çoğu çocuk yürür ya da yürümeye çok yakındır, birkaç sözcük kullanır ve basit yönergeleri anlar. Her çocuk kendi hızında gelişir; hastalık dönemlerinde kısa süreli huzursuzluk ve gerileme olabilir, iyileşince genellikle düzelir.

Bebeğinizle neler yapabilirsiniz?

  • Sakin oyunlar: Hastayken kucağınızda kitap bakmak, yumuşak şarkılar ve sakin oyunlar onu rahatlatır.
  • Bol sarılma ve dinlenme: Huzursuz günlerde rutini esnetebilir, daha fazla dinlenmesine izin verebilirsiniz.
  • İşitmeyi oyunla gözlemleyin: Arkasından adını seslenmek, fısıltıyla konuşmak gibi oyunlar sesleri nasıl duyduğu hakkında fikir verir.
  • Bol konuşun: Sık kulak enfeksiyonu geçiren çocuklarda geçici işitme azalması olabilir; yüzünüzü görerek, net ve sık konuşmak dil gelişimini destekler.
  • El yıkamayı oyuna çevirin: Birlikte şarkı söyleyerek el yıkamak enfeksiyonların yayılmasını azaltır.

Beslenme, uyku ve bakım

Kulak ağrısı olan çocuk yutkunurken rahatsızlık duyabilir ve daha az yiyebilir. Yumuşak yiyecekler ve sık sık sıvı sunun. Anne sütüne isteğinize göre devam edebilirsiniz. Çocuğunuz aile sofrasından az tuzlu ve şekersiz yiyecekler yiyebilir. İnek sütü içecek olarak verilebilir, ancak aşırı süt demir eksikliğine yol açabileceği için miktarı doktorunuzla konuşun. Biberonla beslenme sürüyorsa çocuğunuzu sırtüstü yatırarak beslemeyin ve biberondan bardağa geçişi destekleyin. Bütün kuruyemiş, bütün üzüm, sert şeker gibi boğulma riski taşıyan yiyecekleri vermeyin.

Ağrı ve ateş için ne verebileceğinizi mutlaka doktorunuza sorun; kulağa kendiliğinden damla damlatmayın ve kulağın içini çubukla temizlemeyin. Doktorunuz çocuğunuzun yaşına, belirtilerine ve muayene bulgularına göre ya tedavi başlar ya da bir süre izlemeyi önerebilir; birçok kulak enfeksiyonu birkaç gün içinde kendiliğinden düzelir. Tedavi verildiyse önerilen süre boyunca eksiksiz uygulayın.

Evde ve arabada sigara içilmemesi, el hijyeni ve aşıların Sağlık Bakanlığı aşı takvimine göre yapılması korunmada önemlidir. D vitamini ve demir desteğini doktorunuzun ya da aile hekiminizin önerdiği şekilde sürdürün. İlaçları her zaman çocuğunuzun ulaşamayacağı kilitli bir yerde saklayın.

Ne zaman doktora başvurmalısınız?

  • Nefes almada zorluk, yeme ve içmeyi reddetme, sıvı kaybı belirtileri ya da aşırı uykululuk varsa hemen başvurun.
  • Kulak ağrısından şüpheleniyorsanız, özellikle ateşle birlikte huzursuzluk varsa doktorunuza başvurun.
  • Kulaktan akıntı, kulak arkasında şişlik ya da kızarıklık, ense sertliği veya çok halsizlik varsa hemen sağlık kuruluşuna başvurun.
  • Tedaviye rağmen birkaç gün içinde düzelme yoksa ya da enfeksiyon sık tekrarlıyorsa doktorunuzla yeniden görüşün.
  • Seslere tepkisi azalmış gibiyse, adına tepki vermiyorsa, 16 aylıkken hiç sözcük kullanmıyorsa ya da daha önce kazandığı becerileri kaybediyorsa çocuk doktorunuzla konuşun; doktorunuz işitme değerlendirmesi isteyebilir. Rutin kontrollerde gelişim taraması da yapılabilir.

Sık sorulan sorular

Her kulak enfeksiyonunda antibiyotik gerekir mi?

Hayır. Doktorunuz çocuğunuzun yaşına ve belirtilerin şiddetine göre karar verir. Bazı durumlarda birkaç gün izlemeyi önerebilir.

Kulak enfeksiyonu bulaşıcı mı?

Kulak enfeksiyonunun kendisi bulaşıcı değildir, ama ona yol açan soğuk algınlığı virüsleri bulaşabilir. Sık el yıkamak bu nedenle önemlidir.

Emzik kulak enfeksiyonuna yol açar mı?

Uzun süreli emzik kullanımı riski bir miktar artırabilir. Sık kulak enfeksiyonu geçiren çocuklarda emziği azaltmayı doktorunuzla konuşabilirsiniz.

Bu yazı Dünya Sağlık Örgütü (WHO), T.C. Sağlık Bakanlığı ve Amerikan Pediatri Akademisi'nin (AAP) genel önerileri dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Bebek gelişimi yolculuğu

14. Ay 3. Hafta · 14. ay

Tümünü gör →